Modele atrybucji

Dwuetapowy model atrybucji zaproponowany przez Yaacova Trope zakłada, że proces ten przebiega w dwóch etapach. Pierwszy to identyfikacja, czyli odpowiedź na pytanie, co aktor robi. Obserwator identyfikuje sens zachowania aktora na podstawie jego: obserwowalnych działań, sytuacji, w których mają one miejsce i wszelkiej wstępnej wiedzy, jaką dysponuje. Etap drugi to wnioskowanie, czyli odpowiedź na pytanie, dlaczego aktor to robi. Wnioskowanie o przyczynach zachowania odbywa się na podstawie: jego zidentyfikowanego sensu, sytuacyjnych czynników ułatwiających i utrudniających zachowanie i wszelkiej wstępnej wiedzy obserwatora.

Eksperyment: badanym pokazywano fotografię człowieka o wyrazie twarzy albo całkowicie opanowanym, albo dwuznacznym-tak, ze mógł ale nie musiał być odczytany jako zalękniony. Badani mieli przy tym wyobrażać sobie, ze osoba ze zdjęcia jest w lękotwórczej lub przyjemnej sytuacji. W przypadku twarzy opanowanej badani ocenili wyraz twarzy jako niezalękniony, niezależnie od sytuacji. W przypadku twarzy o ekspresji dwuznacznej, rodzaj sytuacji silnie wpływał na identyfikację wyrazu twarzy – w sytuacji lękotwórczej ekspresja twarzy była widziana jako silnie lękowa, w sytuacji przyjemnej – jako niezalękniona. Wyjaśnienie: jeżeli zachowanie /wyraz twarzy jest dwuznaczne, to wskaźniki sytuacyjne silnie zniekształcają konstatację, co aktor robi.